لطفا صبر کنید ...


تاثیر اندومتریوز و فیبروم رحمی بر ناباروری زنان

تاثیر اندومتریوز بر ناباروری زنان

اندومتریوز اختلالی است که در آن بافت داخلی رحم (اندومتر) در خارج از حفره رحم رشد می کند. اندومتریوز ممکن است در تخمدان، روده و بافت لگنی ایجاد و در آنجا رشد نماید. معمولا اندومتریوز در خارج از بافت لگنی ایجاد نمی شود. تغییرات هورمونی سیکل قاعدگی، بافت اندومتریوز را تحت تاثیر قرار می دهد و سبب التهاب و درد می شود. حدود 10 درصد زنان به اندومتریوز مبتلا می شوند و معمولا پس از یائسگی علائم اندومتریوز کاهش می یابد.

علائم اندومتریوز:

علائم اندومتریوز متعدد است و خانم ها می توانند علائم اندومتریوز را به صورت خفیف، متوسط و یا شدید داشته باشند، اگرچه شدت درد نمی تواند میزان بیماری را نشان دهند.

ممکن است فردی علائم اندومتریوز را به صورت خفیف داشته باشد، اما بیماری او شدید باشد و فرد دیگری علائم زیادی داشته، اما میزان بیماری اندومتریوز در او خفیف باشد.

از مهمترین علائم اندومتریوز درد لگن است. همچنین پریود دردناک و درد در ناحیه تحتانی شکم، قبل و هنگام پریود از دیگر علائم اندومتریوز می باشند.

سایر علائم اندومتریوز شامل ناباروری، حجم زیاد خونریزی قاعدگی یا خونریزی در میان سیکل های پریود، درد پس از رابطه جنسی، درد در هنگام حرکات روده ای و کمر درد در هر زمانی از سیکل قاعدگی می باشد.

درمان اندومتریوز:

اندومتریوز درمان  قطعی ندارد و فقط می توان علائم اندومتریوز را تعدیل نمود. مهمترین اقدام برای درمان اندومتریوز:

  • شامل کاهش درد،
  • درمان ناباروری و
  • کاهش دیگر علائم آزاردهنده اندومتریوز است

زیرا تحت چنین شرایطی و در صورت عدم درمان اندومتریوز، ممکن است زندگی فرد مبتلا مختل گردد.

درمان اندومتریوز شامل دارو درمانی و جراحی بوده که باعث کاهش علائم بیماری اندومتریوز می گردد. اولین مرحله درمان اندومتریوز، دارو درمانی است و در صورت عدم بهبودی و کاهش علائم بیماری و یا در موارد ناباروری، عمل جراحی توصیه می شود. درمان ها شامل موارد ذیل می باشند:

درمان داروئی:

    • -مصرف مسکن: یکی از راه های درمان اندومتریوز استفاده از داروهای مسکن مانند ایبوبروفن می باشد که البته در همه افراد مبتلا به اندومتریوز موثر نمی باشد.
    • -هورمون درمانی: گاهی مکمل های هورمونی می توانند اندومتریوز را متوقف نمایند. هورمون درمانی سبب تنظیم تغییرات ماهانه هورمون های جنسی می شود.
    • -داروهای پیشگیری از بارداری: قرص های پیشگیری از بارداری به دلیل جلوگیری از رشد بافت اندومتر میزان بارداری را کاهش می دهند. قرص ها و پچ های پیشگیری از بارداری می توانند درد و میزان گسترش اندومتریوز را کاهش دهند. داروهای پروژسترونی معمولا قاعدگی را متوقف می نمایند اما لازم به ذکر است که پروژسترون ها انتخاب اول برای درمان نمی باشند زیرا میزان پوکی استخوان، چاقی و افسردگی را افزایش می دهند.
    • -داروهای آگونیست و آنتاگونیست گنادوتروپین ها: داروهای آگونیست گنادوتروپین ها تولید استروژن را متوقف می نمایند. مهار تولید استروژن، مانع از ایجاد پریود گردیده و باعث یائسگی موقت می شود. هورمون آزاد کننده گنادوتروپین ها عوارض جانبی مانند گرگرفتگی و خشکی واژن دارد اما مصرف استروژن به همراه پروژسترون مانع از بروز عوارض فوق می گردد.
    • -دانازول: دانازول یکی از داروهائی است که جهت متوقف نمودن پریود و کاهش عوارض اندومتریوز بکار می رود. عوارض دانازول شامل آکنه و هیرسوتیسم (پرموئی) می باشد.

جراحی:

  • -لاپاراسکوپی: لاپاراسکوپییک جراحی کوچک است و می تواند هم برای تشخیص و هم درمان بکار رود. جراح به وسیله ایجاد برش کوچکی بر روی شکم بافت اندومتریوز را برمی دارد.
  • -هیسترکتومی: گاهی ندرتاً جهت درمان اندومتریوز، هیسترکتومی انجام می گیرد. در طی جراحی پزشک رحم و سرویکس (دهانه رحم) و همچنین تخمدان ها را بر می دارد، زیرا تخمدان ها با تولید استروژن باعث رشد بافت اندومتریوز می شوند.

راهکار های غیردارویی کاهش درد اندومتریوز:

  • استراحت و ریلکسیشن. دوش آب گرم. داشتن تغذیه مناسب برای جلوگیری از یبوست. ورزش کردن. گذاشتن کیسه آب گرم بر روی شکم
  • تاثیر فیبروم رحمی بر ناباروری

​فیبروم چیست؟

فیبروم رحم یکی از شایع ترین مشکلاتی است که زنان معمولا در دهه های دوم ، سوم و چهارم زندگی شان آن را تجربه می کنند.

فیبروم رحم، تومورهای خوش خیم (غیر سرطانی) بافت ماهیچه ای در رحم است که به آن ها میوما یا لیومیوم نیز گفته می شود. فیبروم ها هنگامی ایجاد می گردند که یک سلول عضله منفرد در دیواره رحم تکثیر می شود، رشد می کند و تومور غیر سرطانی ایجاد می شود. ما می دانیم فیبروم ها به طور معمول خطر سرطان را نشان نمی دهند و یا به شکل سرطان گسترش نمی یابند، بنابراین نباید کلمه “تومور” شما را بترساند. فیبروم ها می توانند شکل یا اندازه رحم و برخی اوقات دهانه رحم را تغییر دهند. خانم ها معمولاً بیش از یک تومور فیبروئیدی دارند اما فیبروم ها به صورت منفرد نیز وجود دارند. این که آیا فیبروم ها باعث ایجاد علائم می شوند یا به درمان نیاز دارند، بستگی به محل، اندازه و تعداد آن ها دارد. فیبروم های رحمی در اندازه بسیار ریز (دانه برنج) تا بزرگ (گریپ فروت یا حتی خربزه) هستند و در هر قسمت از رحم ممکن است یافت شوند. فیبروم ها معمولاً در داخل یا اطراف بدنه رحم یافت می شوند، اما بعضی اوقات در دهانه رحم نیز قرار دارند. بر اساس محل قرار گیری آن ها، سه نوع فیبروم وجود دارد:

  • -Subserosal که در دیواره بیرونی رحم و زیر غشا یا سروز رحم قرار دارند (که شامل 55٪ فیبروم ها می باشد)
  • -Intramural که در داخل دیواره عضلانی رحم یافت می شوند (شامل40٪ فیبروم ها می باشد)
  • -Submucosal، فیبروم ساب موکوزال یا فیبروم های زیر مخاطی داخل حفره رحم که درون پوشش داخلی رحم هستند (با فراوانی 5٪)

علائم فیبروم رحمی:

فیبروم رحم می توانند توسط پایه به رحم وصل شود و ‌یا به رباط ها یا ارگان های اطراف مانند مثانه و روده فشار وارد کند. فیبروم ها به ندرت در خارج از حفره لگن یافت می شوند.

خانم های دارای فیبروم بزرگ، فیبروم های متعدد یا فیبروم هایی که روی اندام های دیگر فشار می آورند، دارای تعداد بیشتری از علائم فیبروم رحمی می باشند. در ادامه به شایع ترین علائم فیبروم رحمی اشاره می کنیم:

دوره های پریود طولانی و سنگین . خونریزی نامنظم قاعدگی . درد یا احساس فشار در لگن، کمر یا پاها . تکرر ادرار . یبوست . ناباروری و یا علائم دیگری که بر سلامتی و کیفیت زندگی فرد تأثیر می گذارند.

فیبروم ها چقدر شایع هستند؟

فیبروم ها تقریباً 35 تا 77٪ زنان در سنین باروری را تحت تأثیر قرار می دهند، اگرچه شیوع واقعی فیبروم بسیار بیشتر است زیرا بسیاری از فیبروم ها بدون علامت هستند. علت دقیق بروز فیبروم های رحمی مشخص نیست، اما شواهدی وجود دارد که نشان می دهد ممکن است ترکیبی از عوامل ژنتیکی، هورمونی و عوامل محیطی در ایجاد فیبروم های رحمی تأثیرگذار باشند.

آیا فیبروم ها می توانند توانایی باروری را کاهش دهند؟

تقریباً 5 تا 10 درصد از زنان نابارور دارای فیبروم هستند و فیبروم ممکن است به تنهایی عامل ۱ تا 4/2 درصد ناباروری ها باشد.  اندازه و محل قرار گیری فیبروم ها مشخص می کند که آیا روی باروری تأثیر می گذارند یا خیر. گزارشات حاکی از این است که فیبروم هایی که در داخل حفره رحمی (میوم زیر مخاطی یا فیبروم ساب موکوزال) قرار دارند یا بسیار بزرگ می باشند (با قطر بیشتر از 6 سانتی متر) و یا فیبروم هایی که در بدنه رحم (میوم داخل عضلانی) وجود دارند، ممکن است روی توانایی باروری تأثیرگذار باشند. بیشتر زنان مبتلا به فیبروم، دچار مشکلات ناباروری نخواهند شد و توصیه می شود زنان نابارور مبتلا به فیبروم و همسران شان، قبل از اقدام به درمان فیبروم به طور کامل از نظر سایر مشکلات مربوط به باروری ارزیابی شوند. با اینحال در برخی تحقیقات گزارش شده است که با برداشتن فیبروم میزان بارداری از 25٪ به 42٪ افزایش یافته است. این مطالعات از این واقعیت پشتیبانی می کنند که فیبروم ها می توانند بر ناباروری تأثیر بگذارند.

تنها یک متخصص ناباروری می تواند در ارزیابی اینکه آیا فیبروم ها ممکن است از ایجاد بارداری جلوگیری کنند یا خیر، نظر قطعی دهد.

فیبروم ها چگونه باعث ناباروری می شوند؟

فیبروم های رحمی به طرق مختلفی ممکن است بر ناباروری تأثیر بگذارند، به طور مثال:

  • – با تغییر در شکل دهانه رحم ممکن است بر تعداد اسپرم هایی که می توانند وارد رحم شوند تأثیر بگذارد؛
  • – تغییر شکل رحم همجنین می تواند در حرکت اسپرم یا انتقال جنین اختلال ایجاد کند؛
  • – لوله های رحمی توسط فیبروم ها می توانند مسدود شوند؛
  • –  فیبروم ها همچنین می توانند بر ضخامت لایه داخلی حفره رحم تأثیر بگذارند؛
  • –  و جریان خون به حفره رحم نیز می تواند تحت تأثیر قرار گیرد.

این تغییرات ممکن است بر توانایی جنین در لانه گزینی تأثیر گذاشته، باعث کاهش رشد جنین و یا سقط جنین گردند.

چه ارتباطی بین فیبروم های رحمی و باروری وجود دارد؟

فیبروم های رحمی در بعضی از خانم ها ممکن است باعث ایجاد اختلال در توانایی بارداری و یا حفظ بارداری گردند که البته مورد نادری است.

فیبروم ها در روند تخمک گذاری اختلال ایجاد نمی کنند، اما می توانند مانع از لقاح و لانه گزینی جنین شوند.

از رایج ترین فیبروم ها که روی باروری تأثیر می گذارند، فیبروم ساب موکوزال یا زیر مخاطی است. در حالی که مکانیسم دقیق رابطه بین فیبروم های رحمی و باروری مشخص نیست، اما ممکن است که فیبروم ها برای رشد خود جریان خون را از اندومتر (لایه داخلی رحم) به سمت خود منحرف کنند و در نتیجه، کاهش خونرسانی به اندومتر از ضخیم شدن آن و در نتیجه لانه گزینی تخم لقاح یافته یا ایجاد جنین جلوگیری می کند.

به ندرت، انواع دیگر فیبروم ها می توانند روی باروری تأثیر بگذارند. با این‎حال فیبروم های زیر جلدی بزرگ در قسمت بیرونی رحم می توانند دهانه رحم یا لوله های رحمی را مسدود کنند و مانع از سفر اسپرم یا تخمک بارور شده شوند.

فیبروم های بزرگ یا فیبروم های متعدد که ساختار رحم را تغییر می دهند نیز ممکن است باعث سقط جنین شوند، زیرا آنها توانایی کشش و رشد رحم برای پذیرش جنین در حال رشد را محدود می کنند.

منابع:extendfertility

کليه حقوق اين سايت متعلق به بیمارستان صارم می‌باشد.توصیه های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.مطالب این سایت ممکن است در گذشت زمان و با توجه به یافته های جدید علمی تغییر کنند.

تماس فوری با ما