آشنایی با بیماری های زنان و زایمان

تاریخ 1395/10/16 زمان 09:34:04 بازدید 1798

بیماری های زنان

 

واژينيت‌ كانديديانی (عفونت‌ قارچي‌ مهبل‌)

واژينيت‌ كانديدياني‌، عبارت‌ است‌ از عفونت‌ يا التهاب‌ مهبل‌ به‌وسيله‌ قارچي‌ مخمري‌شكل‌ (معمولاً كانديدا آلبيكنس‌ ) می باشد. عفونت کانديدايي مهبل از شايع ترين عفونت هاي دستگاه تناسلي مي باشد.

علائم‌ شايع‌ بروز واژينيت‌ كانديديانی

  1. شدت‌ علائم‌ بين‌ زنان‌ متفاوت است و از زماني‌ تا زماني‌ ديگر در يك‌ زن‌ فرق‌ مي‌كند.
  2. ترشح‌ سفيد و شيري‌رنگ‌ از مهبل‌ (شبيه‌ تكه‌هاي‌ پنير) که بوي‌ آن‌ ممكن‌ است‌ نامطبوع‌ باشد، ولي‌ چركين‌ نيست‌.
  3. تورم‌، قرمزي‌، حساسيت‌ به‌ لمس‌ و خارش‌ لب‌هاي‌ مهبل‌ و پوست‌ اطراف‌ آن‌
  4. سوزش‌ در هنگام‌ ادرار كردن‌
  5. تغيير رنگ‌ مهبل‌ از صورتي‌ كم‌رنگ‌ به‌ قرمز
  6. درد در حين‌ مقاربت‌ جنسي‌ (ديس‌پاروني‌)

علل‌ بروز واژينيت‌ كانديديانی

قارچ‌ كانديدا به‌ تعداد كم‌ در مهبل‌، مقعد و دهان‌ سالم‌ زندگي‌ مي‌كند. وقتي‌ تعادل‌ هورموني‌ و pH مهبل‌ مختل‌ شود، ارگانيسم‌ها تكثير يافته‌، باعث‌ ايجاد عفونت‌ مي‌گردند. واژينيت‌، تمايل‌ دارد كه‌ قبل‌ از دوره‌هاي‌ قاعدگي‌ ظاهر شود و با شروع‌ دوره‌ها فروكش‌ مي‌كند.

عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر بروز

  1. بارداري‌
  2. ديابت‌ 
  3. درمان‌ با آنتي‌بيوتيك‌
  4. مصرف قرص‌ ضد بارداري‌ خوراكي‌
  5. مصرف‌ كربوهيدرات‌ فراوان‌ به‌ويژه‌ شكر و الكل‌
  6. آب‌ و هواي‌ داغ‌ و يا لباس‌هاي‌ بدون‌ تهويه‌ كه‌ رطوبت‌، گرمي‌، تاريكي‌ و رشد قارچ‌ را افزايش‌ مي‌دهند.
  7. سركوب‌ سیستم ايمني‌ بدن، ناشي‌ از داروها يا بيماري‌

  پيشگيري‌ از بروز واژينيت‌ كانديديانی

  1. ناحيه‌ تناسلي‌ را تميز نگه‌ داريد.
  2. از صابون‌ ساده‌ بدون‌ بو استفاده‌ كنيد.
  3. از لباس های نخي‌ يا جوراب‌ شلواري‌هاي‌ داراي‌ فاق‌ نخي‌ استفاده‌ كنيد.
  4. با لباس‌ مرطوب‌ به‌ويژه‌ حوله‌ حمام‌ مرطوب‌ ننشينيد.
  5. از دوش‌ مهبل‌، خوشبوكننده‌ مهبل‌، خوشبوكننده‌ حمام‌ و كاغذ توالت‌ رنگي‌ يا معطر پرهيز كنيد.
  6. مصرف‌ شيريني‌ را محدود كنيد.
  7. بعد از ادرار كردن‌ يا اجابت‌ مزاج‌، با خشك‌ كردن‌ يا شستن‌ از جلو تا عقب‌ (مهبل‌ تا مقعد) خود را پاك‌ كنيد.
  8. اگر چاق‌ هستيد، وزن‌ خود را كم‌ كنيد.
  9. اگر ديابت‌ داريد، به‌ برنامه‌ درماني‌ خود كاملاً پايبند باشيد.

 

 

بی‌اختیاری‌ ادرار استرسی‌

بی‌اختیاری‌ ادرار استرسی‌، عبارت‌ است‌ از بی‌اختیاری‌ ادرار که‌ به‌ هنگام‌ هرگونه‌ فعالیتی‌ که‌ باعث‌ افزایش‌ فشار داخل‌ شکم‌ شود، رخ‌ می‌دهد. این‌ حالت‌ می‌تواند هم‌ در مرد و هم‌ در زن‌ و در تمام‌ سنین‌ به‌ وجود آید. (البته‌ در مردان‌ به‌ ندرت‌ رخ‌ می‌دهد) این‌ نوع‌ بی‌اختیاری‌، شایع‌ترین‌ نوع‌ در زنان‌ مسن‌ است‌.

به عبارت دیگر؛ نشت غير ارادي ادرار در مواقع استرس زا و عطسه،‌ سرفه،‌ ورزش، پريدن،‌ بلند کردن اشياء سنگين و هر دليلي که باعث افزايش فشار بر مثانه شود، بي اختياري استرسي ادرار ناميده مي شود.

علائم‌ شایع‌ بروز بی‌اختیاری‌ ادرار استرسی‌ 

جاری‌ شدن‌ ادرار بدون‌ اختیار به‌ هنگام‌ بلند کردن‌ اجسام‌، عطسه‌، آواز خواندن‌، سرفه‌، خنده‌، گریه‌، یا زور زدن‌ برای‌ اجابت‌ مزاج

علل‌ بروز بی‌اختیاری‌ ادرار استرسی‌

به‌ وجود آمدن‌ تغییر در طرز قرارگیری‌ رحم‌ و مثانه‌ نسبت‌ به‌ یکدیگر که‌ باعث‌ کوتاه‌ شدن‌ پیشابراه‌ (لوله‌ای‌ که‌ ادرار را از مثانه‌ به‌ سمت‌ خارج‌ هدایت‌ می‌کند) و از دست‌ رفتن‌ حمایت‌ عضلانی‌ طبیعی‌ از مثانه‌ و کف‌ لگن‌ می‌شود. این‌ تغییرات‌ به‌ هنگام‌ حاملگی‌ و پس‌ از زایمان‌ رخ‌ می‌دهند، خصوصاً زایمان‌های‌ متعدد، چاقی‌ نیز خود یک‌ عامل‌ است‌. این‌ تغییرات‌ همچنین‌ ممکن‌ است‌ به‌ عنوان‌ یک‌ پیامد طبیعی‌ با بالارفتن‌ سن‌ رخ‌ دهند.

  1. حاملگي
  2. زايمان هاي متعدد
  3. چاقي
  4. يائسگي

عوامل تشدید کننده بروز بیماری بی‌اختیاری‌ ادرار استرسی‌

  1. زایمان‌های‌ طبیعی‌ متعدد
  2. سن‌ بالای‌ 60 سال‌
  3. زایمان‌ طبیعی‌ نوزدان‌ بزرگ‌
  4. چاقی‌
  5. بیماری‌ مزمن‌ ریوی‌ همراه‌ با سرفه‌
  6. جراحی‌، سرطان‌ یا آسیب‌ ناشی‌ از اشعه‌ به‌ مکانیسم‌ اسفنکتر مثانه‌ مردان‌

پیشگیری‌ از بروز بی‌اختیاری‌ ادرار استرسی‌

  1. رژیم‌ غذایی‌ طبیعی‌ و مطلوب داشته باشید و به‌طور منظم‌ ورزش‌ کنید تا قدرت‌ عضلانی‌ حفظ‌ شود.
  2. مرتباً برای‌ معاینه‌ مراجعه‌ کنید تا مشکلات‌ زود مشخص‌ شوند.
  3. پیش‌ از آغاز علائم‌ بی‌اختیاری‌ استرسی‌، تمرینات‌ لگن را پس‌ از زایمان‌ فرا گیرید و به‌ کار بندید:
  • زنان‌ می‌توانند شناسایی‌، کنترل‌، و تقویت‌ عضلات‌ کف‌ لگن‌ را فرا گیرند. این‌ عضلات‌، توانایی‌ قطع‌ ادرار را پس‌ از جاری‌ شدن‌ آن‌ به‌ فرد می‌دهند. تمرینات‌ زیر باعث‌ تقویت‌ این‌ عضلات‌ می‌شوند و به‌ فرد اجازه‌ می‌دهند که‌ این‌ عضلات‌ را کاملاً تحت‌کنترل‌ داشته‌ باشد و هر وقت‌ که‌ بخواهند شل‌ کند.
  • برای‌ مشخص‌ کردن‌ این‌ که‌ کدام‌ عضلات‌ درگیر شده‌اند، به‌ هنگام‌ ادرار کردن‌، به‌طور متناوب‌، ادرار را قطع‌ و مجدداً اجازه‌ جاری‌ شدن‌ آن‌ را بدهید.
  • منقبض‌ کردن‌ و شل‌ کردن‌ این‌ عضلات‌ را به‌ هنگام‌ نشستن‌، ایستادن‌، راه‌ رفتن‌، رانندگی‌، تلویزیون‌ نگاه‌ کردن‌ یا گوش‌ کردن‌ به‌ موسیقی‌ تمرین‌ کنید.
  • این‌ عضلات‌ را به‌ تدریج‌ منقبض‌ و سپس‌ به‌ آهستگی‌ هرچه‌ تمام‌تر شل‌ کنید.
  • این‌ عضلات‌ را از جلو به‌ عقب‌ (شامل‌ عضله‌ مقعد) تمرین‌ دهید.
  • این‌ تمرینات‌ را هر روز صبح‌، بعدازظهر و عصر انجام‌ دهید. در ابتدا، در هر دفعه‌ 5 بار و تدریجاً تا 30-20 بار تمرینات‌ را انجام‌ دهید.

 

 

  • سیستوسل (افتادگی مثانه)

عبارتست از افتادن بخشی از دیواره خلفی مثانه به داخل مهبل که معمولا در اثر آسیب و فشار زایمان ایجاد می شود. این شرایط با بالا رفتن سن تشدید می گردد. افتادگی مثانه ممکن است در زنان جوانتر و چند زا و زنانی که هنوز یائسه نشده اند، نیز ایجاد شود.

 

 

علائم بروز افتادگی مثانه

  1. احساس فشار و سنگینی در مهبل
  2. احساس خروج چیزی از مهبل
  3. بی اختیاری ادرار به دنبال سرفه، عطسه یا هر گونه زور زدن
  4. تکرر ادرار و احساس فوریت در ادرار

 

 

  • رکتوسل( افتادگی رکتوم یا مقعد)

عبارتست از بیرون زدن قسمتی از رکتوم از دیواره خلفی مهبل. علل ایجاد آن شبیه افتادگی مثانه است.

علائم بروز افتادگی مقعد

  1. احساس فشار و سنگینی در مهبل
  2. پری رکتوم
  3. عدم تخلیه کامل در هنگام اجابت مزاج (یبوست)
  4. عدم کنترل گازهای روده ای و مدفوع
  5. آنتروسل: برآمده شدن دیواره روده به داخل مهبل

 

  • پرولاپس رحم (افتادگی رحم)

عبارتست از پائین آمدن و بیرون زدگی غیر طبیعی رحم به سمت مهبل که معمولا در زنان چندزا و به علت صدمات زایمانی ایجاد می شود. البته شدت افتادگی در زنان متفاوت است.

علائم افتادگی رحم

  1. همانند علائم ایجاد شده در افتادگی مثانه است به اضافه آن که این بیماران از افزایش ترشحات و خونریزی نیز شکایت دارند.

 

 

 

 

سرطان پستان

سرطان پستان، يكي از مهمترين و شايع‏ترين بيماري‏ها در زنان است. سرطان پستان، شايع‏ترين علت مرگ زنان در محدوده سني 35تا55 سالگي را تشكيل مي‏دهد. در هر سال يك تا دو مورد سرطان پستان در هر1000 زن به طور جديد تشخيص داده مي‏شود.

سرطان پستان، ناشي از رشد خارج از قاعده سلول‌هاي غيرطبيعي در پستان است و مانند تمام انواع سرطان ها، سرطان پستان از يك سلول آغاز مي شود. سلول‌ها، كوچكترين اجزاي ساختماني موجود زنده هستند كه مي‌توانند در بدن به طور مستقل فعاليت كنند. سلول‌هاي سالم در محدوده قوانین مشخصي رشد مي كنند و رشد آنها نیز بعد از رسیدن به تکامل سلولی متوقف می‌شود، ولی سلول‌هاي سرطاني، خيلي سريعتر رشد مي كنند و تا اندازه اي اين رشد را ادامه مي دهند كه باعث تخريب سلولهاي سالم شوند. برخلاف سلول‌هاي سالم، سلولهاي سرطاني نمي توانند رشد خود را قطع كنند. اين رشد و تكثير غيرعادي نتیجه تغييرات يا جهش‌هايي در ماده ژنتيكي داخل آنها است. اين وضعيت مي تواند از والدین به ارث برسد يا اينكه در اثر مواجهه زياد و طولاني مواد جهش زا ايجاد شود، البته عوامل دیگری نیز در ایجاد این بی نظمی در رشد سلولی تأثیر دارند.

علائم  بروز سرطان پستان 

  1. رشد توده در پستان( شايع‏ترين علامت)
  2. تغيير در اندازه يا شكل پستان
  3. به داخل كشيده شدن يا برگشتن نوك پستان‏ها
  4. قرمزي و جوش در اطراف نوك پستان
  5. خون‏ريزي يا ترشح از نوك پستان
  6. كشيده شدن پوست پستان
  7. تورم و احساس توده در زير بغل
  8. وريدهايي واضح روي پستان
  9. زخم پوست پستان
  10. علائم تومورهاي ثانوي در جاهاي ديگر
  11. تورم بازو
  12. درد

فاكتورهاي خطرزای سرطان پستان

  1. سابقه سرطان پستان در پستان مقابل
  2. سابقه خانوادگي سرطان پستان (بستگان درجه يك)
  3. نولي پاريته (نداشتن زايمان)
  4. يائسگي بعد از 55 سالگي
  5. بالا بودن سن (سن بالاتر از 35 سال)
  6. اختلاف جغرافيايي (جهان غرب)
  7. اثرات هورموني
  8. سرطان‏هاي ديگر
  9. رژيم غذايي (چربي و گوشت)
  10. چاقي
  11. الكل
  12. بيماريهاي خوش‏ خيم پستان
  13. ويروس‏ها
  14. تابش اشعه يونيزان
  15. نوع بافت پستاني
  16. شخصيت (مضطرب)
  17. مصرف استروژن (داروهاي استروژني)
  18. منارك زودرس (شروع قاعدگي زودتر از موعد)
  19. اولين حاملگي بعد از 25 سالگي

پيشگيري از بروز سرطان پستان

به استفاده از معيارهايي كه بتوان فاكتورهاي خطر شناخته شده در توسعه و پيشرفت يك بيماري را تغيير داد، پيشگيري اوليه اطلاق مي‏گردد. يك شيوه برتر، سعي در پيشگيري از تكامل بيماري است كه پيشگيري ثانويه ناميده مي‏شود. پيشگيري ثانويه در مورد سرطان پستان عبارت است از غربالگري پستان به منظور كشف و درمان سرطان در اسرع وقت تا خطر انتشار بيماري و مرگ را كاهش دهد.

 

 

آندومتریوز [7]

بیماری بافت اندومتر (لایه داخلی رحم) در بیرون از محل اصلی خود (رحم) تشکیل می‌شود. این بافت می تواند در تمام بافت‌های بدن به جز طحال به‌وجود آید، ولی رایج‌ترین محل پدیدآمدن آن، لگن است که در این قسمت هم، تخمدان‌ها بیشتر گرفتار اندومتریوز می‌شوند.

در آندومتریوز، بافت آندومتر تغییر جا داده، اما همچنان به فعالیت خود ادامه می دهد و در هر دوره قاعدگی، این بافت ضخیم می شود و خونریزی می کند.

 علائم بروز آندومتریوز

  1. درد لگن همراه با عادت ماهانه
  2. عادت ماهانه دردناک (دیسمنوره)
  3. درد در طی و یا بعد از نزدیکی با همسر
  4. درد هنگام اجابت مزاج و ادرار کردن (ممکن است این درد در طی عادت ماهیانه وجود داشته باشد)
  5. خونریزی بیش از حد (ممکن است در طی عادت ماهانه، خونریزی بیش از حد داشته باشید و یا بین دو قاعدگی، خونریزی داشته باشید)
  6. نازایی در برخی زنان
  7. دیگر علائم، شامل خستگی، اسهال، یبوست، نفخ و یا تهوع که ممکن است در طول عادت ماهیانه وجود داشته باشند.

علل بروز آندومتریوز

  • قاعدگی عقب گرد: در این نوع قاعدگی، خون قاعدگی شامل سلول های آندومتر است که به جای آنکه از بدن خارج شوند، از طریق لوله های رحمی وارد حفره لگنی می شوند. این سلول های آندومتر به دیواره لگن می چسبند و در آنجا رشد می کنند و خونریزی در طول این دوره ایجاد می شود.
  • رشد سلول های جنین: این سلول ها، حفره های لگنی و شکمی را می پوشانند و از سلول های جنینی بوجود می آیند. هنگامی که یک و یا چند منطقه از پوشش شکمی تبدیل به بافت آندومتر شود، آندومتریوز گسترش می یابد.
  • زخم جراحیبعد از جراحی، مانند هیسترکتومی (خارج کردن رحم) و یا سزارین، سلول های آندومتر ممکن است به محل برش جراحی متصل شوند.
  • انتقال سلول های آندومتر: عروق خونی و یا مایع لنف ممکن است، سلول های آندومتر را به دیگر قسمت های بدن انتقال دهند.
  • اختلال سیستم ایمنی: ممکن است وجود اختلال در سیستم ایمنی باعث گردد که بدن نتواند بافت آندومتر را که در بیرون از رحم رشد می کند، تشخیص داده و از بین ببرد.

عوامل خطر بروز آندومتریوز

  1. باردار نشدن بعد از ازدواج
  2. ابتلای یک و یا چند نفر از اقوام نزدیک به آندومتریوز
  3. مسدود کردن راه خروج طبیعی خون قاعدگی از بدن
  4. سابقه عفونت لگنی
  5. اختلال رحمی 

 

 

ترشح و عفونت رحمی 

ترشح و خارش رحم، یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه خانم‌ها به پزشک زنان است.

علل بروز ترشح و خارش

واژن به طور طبیعی دارای ارگانیسم‌های مختلفی مثل باکتری‌ها و قارچ‌ها است که برای عملکرد طبیعی آن لازم است. تغییر در تعادل نسبت بین این قارچ‌ها و باکتری‌ها ممکن است منجر به التهاب واژن یا واژینیت شود. عوامل مختلفی که می‌توانند تعادل نرمال واژن را بهم بزنند، شامل موارد زیر است:

  1. آنتی بیوتیک‌ها
  2. تغییرات در سطح هورمون‌ها بر اثر حاملگی، شیردهی و یائسگی
  3. شستشوی واژن با مواد دوش واژینال
  4. استفاده از مواد کشنده اسپرم
  5. عدم رعایت بهداشت در رابطه جنسی 
  6. عفونت‌های جنسی
  7. بر اثر تغییر در تعادل نرمال واژن نیز، مخاط آن می‌تواند متورم شود و سبب سوزش و خارش و بوی بد و افزایش مقدار ترشح واژینال (مهبلی) شود.

پیشگیری از بروز عفونت رحمی

  1. عدم استفاده از دوش واژینال
  2. اسپری‌های بهداشتی زنانه و تامپون‌ها و پد‌های معطر و رنگی
  3. استفاده از آب گرم ساده بدون صابون و یا هرگونه ماده ضدعفونی دیگر برای تمیز کردن خود
  4. تمیز کردن کامل دیافراگم، کاپهای سرویکال و اپلیکاتور‌های اسپرمیسید پس از هر بار استفاده
  5. استفاده از ماست‌های دارای لاکتوباسیلوس در رژیم غذائی روزانه
  6. استفاده از کاندوم حین رابطه جنسی
  7. استفاده از لباسهای زیر گشاد و از جنس کتان
  8. تعویض لباسهای زیر خیس و مرطوب و کلا خشک نگاه داشتن ناحیه تناسلی
  9. نپوشیدن لباس زیر شب موقع خواب